لغات محیط زیست و طبیعت در لیسنینگ آیلتس؛ اقلیم، انرژی و جانوران
لغات محیط زیست سکشن ۴ لیسنینگ آیلتس را یاد بگیر: بلایای طبیعی، آلودگی و تغییر اقلیم، انرژی، جانوران، گیاهان و مواد؛ با معنی، خانوادهی کلمه و تمرین.

در این مقاله میخوانید
سکشن ۴ آخرین و سختترین بخش لیسنینگ است: فقط یک گوینده صحبت میکند، صدا یکبار پخش میشود و موضوع دانشگاهی است. خیلی از داوطلبها فکر میکنند برای موضوع علمی باید دانش تخصصی داشته باشند، اما مشکل اصلی معمولاً لغتهای عمومی علمی و املای دقیق است. اگر هنوز نقشهی کلی لغات لیسنینگ را نخواندهای، اول راهنمای لغات لیسنینگ آیلتس را ببین.
سکشن ۴ چطور کار میکند و چرا محیط زیست زیاد میآید؟
سکشن ۴ یک سخنرانی در محیط دانشگاهی است. موضوع در طیف وسیعی میچرخد: محیط زیست، زیستشناسی، جغرافیا، تاریخ، معماری. محیط زیست و طبیعت مثالهای ملموسی برای سخنرانی دانشگاهیاند، پس لغتهایشان را باید آماده داشته باشی. سؤالها اغلب تکمیل یادداشت، جدول یا جمله هستند و ترتیب پاسخها همان ترتیب سخنرانی است.
شش گروه لغت این مقاله:
| گروه | نمونه | کاربرد در سؤال |
|---|---|---|
| Nature and disasters | peninsula, avalanche, drought | نوع مکان یا رویداد طبیعی را مینویسی |
| Pollution and climate | greenhouse effect, smog, sea level | علت یا اثر یک پدیده را کامل میکنی |
| Energy | renewable, solar panels, coal | منبع انرژی یا مزیتش را مینویسی |
| Animals | mammals, species, extinct | ردهبندی یا وضعیت گونه را تشخیص میدهی |
| Plants | bark, trunk, fertilizer | بخشهای گیاه را نام میبری |
| Materials and buildings | concrete, steel, dome | ماده یا ساختار را مینویسی |
طبیعت، مناطق جغرافیایی و بلایای طبیعی
این دو جدول، محیط طبیعی و رویدادهای بزرگش را پوشش میدهند:
| لغت | معنی | نمونه |
|---|---|---|
| waterfall | آبشار | The waterfall is over fifty metres high |
| valley | دره | A river runs through the valley |
| cliff | صخرهی پرتگاه | Birds nest on the cliff |
| peninsula | شبهجزیره | The town sits on a narrow peninsula |
| island | جزیره | The island has no permanent residents |
| reef | صخرهی مرجانی یا آبسنگ | The reef protects the coast |
| canyon | درهی عمیق و باریک | We hiked through the canyon |
| oasis | واحه | The oasis provides water for travellers |
| dam | سد | The dam produces electricity |
| jungle | جنگل انبوه گرمسیری | The jungle covers half the country |
| coast | ساحل و خط ساحلی | The coast is eroding quickly |
| vegetation | پوشش گیاهی | There is little vegetation on the hills |
| لغت | معنی | نمونه |
|---|---|---|
| earthquake | زلزله | The earthquake struck at dawn |
| avalanche | بهمن | An avalanche blocked the road |
| tornado | گردباد | A tornado hit the village |
| typhoon / hurricane | توفان گرمسیری (typhoon در غرب اقیانوس آرام) | The hurricane damaged many homes |
| volcano | آتشفشان | The volcano erupted last year |
| flood | سیل | The flood destroyed the bridge |
| drought | خشکسالی | The drought lasted three years |
| landslide | رانش زمین | A landslide closed the railway |
| erosion | فرسایش | Coastal erosion is a growing problem |
| desertification | بیابانزایی | Desertification threatens farmland |
| disaster / catastrophe | سانحه یا فاجعه | The disaster affected millions |
در سخنرانیهای محیط زیست، علت و معلول زیاد میآید. عبارتهایی مثل is caused by، leads to، results in و due to نشان میدهند چه چیزی علت است و چه چیزی نتیجه. مثلاً در جملهی «Deforestation leads to soil erosion» پاسخ جای خالی ممکن است علت باشد و ممکن است نتیجه؛ پس همیشه ببین سؤال کدام طرف رابطه را میخواهد.
آلودگی و تغییر اقلیم
این گروه، ستون فقرات بسیاری از سخنرانیهای محیط زیست است:
| لغت | معنی | نمونه |
|---|---|---|
| greenhouse effect | اثر گلخانهای | The greenhouse effect warms the planet |
| global warming | گرمایش جهانی | Global warming is raising sea levels |
| carbon dioxide | دیاکسید کربن | Trees absorb carbon dioxide |
| acid rain | باران اسیدی | Acid rain damages forests |
| deforestation | جنگلزدایی | Deforestation reduces habitats |
| exhaust fumes | دود اگزوز | Exhaust fumes pollute city air |
| smog | مهدود | Smog is worst in winter |
| nitrogen oxide | اکسید نیتروژن | Nitrogen oxide comes from car engines |
| landfill | محل دفن زباله | The landfill is almost full |
| sea level | سطح دریا | Sea level has risen in recent decades |
| ocean currents | جریانهای اقیانوسی | Ocean currents affect climate |
| contaminated | آلوده | The water was contaminated with chemicals |
| degradation | تخریب و افت کیفیت | Soil degradation reduces harvests |
| chemical-free | بدون مواد شیمیایی | The farm produces chemical-free vegetables |
انرژی و منابع
سخنرانیهای انرژی معمولاً منبعهای قدیمی را با منبعهای تجدیدپذیر مقایسه میکنند:
| لغت | معنی | نکته |
|---|---|---|
| fossil fuels | سوختهای فسیلی | شامل coal، oil و gas است |
| coal | زغالسنگ | منبع قدیمی و آلودهکننده |
| firewood | هیزم | در روستاها هنوز رایج است |
| renewable | تجدیدپذیر | ضد non-renewable |
| source of energy | منبع انرژی | عبارت ثابت سؤالها |
| solar panels | پنلهای خورشیدی | از solar power استفاده میکنند |
| wind turbine | توربین بادی | روی ساحل یا دریا نصب میشود |
| hydroelectric power | برقآبی | معمولاً پشت سد تولید میشود |
| power plant | نیروگاه | میتواند زغالی یا هستهای باشد |
| environmentally friendly | سازگار با محیط زیست | بهعنوان صفت به کار میرود |
| reliable | قابل اعتماد | برای انرژی ثابت و پایدار |
هر وقت سخنران دو منبع انرژی را مقایسه میکند، سیگنالهایی مثل in contrast، whereas و however را دنبال کن. پاسخهای مربوط به مزیت یا عیب معمولاً بعد از آنها میآید.
جانوران و ردهبندی
در سخنرانیهای زیستشناسی، اسم گروههای جانوری و سطحهای ردهبندی میآید. این جدول بخش اول را پوشش میدهد:
| لغت | معنی | نکته |
|---|---|---|
| mammals | پستانداران | مثل شیر و نهنگ |
| reptiles | خزندگان | مثل مار و لاکپشت |
| amphibians | دوزیستان | مثل قورباغه |
| birds of prey | پرندگان شکاری | مثل عقاب |
| seabirds | پرندگان دریایی | مثل مرغ دریایی و پنگوئن |
| insects | حشرات | شش پا دارند |
| primates | نخستیسانان | مثل میمون |
| rodents | جوندگان | مثل موش |
| cetacean | آبزیپستان دریایی (نهنگ و دلفین) | نام علمی این گروه است |
| livestock | دام، احشام | حیوانات پرورشی مزرعه |
| creature | موجود زنده | عمومی و غیرعلمی |
| extinct | منقرضشده | دیگر وجود ندارد |
| vulnerable | آسیبپذیر | در معرض خطر |
سطحهای ردهبندی زیستی را به ترتیب از بزرگ به کوچک بلد باش: kingdom → phylum → class → order → family → genus → species. یک جملهی انگلیسی معروف برای یادآوریشان King Philip Came Over For Good Soup است.
| سطح | معادل فارسی | نمونه |
|---|---|---|
| kingdom | فرمانرو | Animalia (جانوران) |
| phylum | شاخه | Chordata (طنابداران) |
| class | رده | Mammalia (پستانداران) |
| order | راسته | Primates (نخستیسانان) |
| family | تیره | Hominidae (انسانسانان) |
| genus | جنس | Homo |
| species | گونه | Homo sapiens |
گیاهان
بخشهای گیاه و کلمههای مربوط به کشاورزی هم در سکشن ۴ ظاهر میشوند. به جمعهای بیقاعده دقت کن:
| لغت | معنی | نکته |
|---|---|---|
| leaf / leaves | برگ / برگها | جمع: leaves، نه leafs |
| seed | دانه یا بذر | ساده اما پرتکرار |
| bark | پوست درخت | به خارجیترین لایه میگویند |
| trunk | تنهی درخت | بخش اصلی و ضخیم |
| branch | شاخه | از تنه جدا میشود |
| twig | شاخهی نازک | کوچکتر از branch |
| stem | ساقه | بخش سبز گیاههای کوچک |
| roots | ریشهها | معمولاً جمع میآید |
| flower | گل | بخش تولیدمثل گیاه |
| cluster | خوشه | مثل خوشهی انگور |
| fertilizer | کود | با z (آمریکایی) یا s (fertiliser بریتانیایی) |
| fungus / fungi | قارچ / قارچها | جمع: fungi |
| mushroom | قارچ خوراکی | نوعی fungus |
گیاهشناسی در سکشن ۴ اغلب با کشاورزی و اکوسیستم همراه است. جمعهای بیقاعده مثل leaves و fungi را از حفظ بنویس و به تفاوت مفرد و جمع دقت کن؛ چون املای جمع دقیقاً همان چیزی است که سؤال ممکن است بخواهد.
مواد و ساختمان
در سخنرانیهای معماری و تاریخ، مواد و انواع بنا اهمیت پیدا میکنند. چند جفت املای بریتانیایی و آمریکایی را هم ببین:
| لغت | معنی | نکته |
|---|---|---|
| steel | فولاد | آهن آلیاژی و محکم |
| aluminium / aluminum | آلومینیوم | بریتانیایی / آمریکایی |
| copper | مس | رسانای خوب برق |
| concrete | بتن | مادهی اصلی ساختمان |
| cement | سیمان | جزو تشکیلدهندهی بتن |
| ceramics | سرامیک | همیشه جمع |
| glass | شیشه | مادهی شفاف |
| fibreglass / fiberglass | فایبرگلاس | بریتانیایی / آمریکایی |
| timber / lumber | الوار و چوب ساختمانی | بریتانیایی / آمریکایی |
| textile | منسوجات | شامل cotton و wool |
| leather | چرم | از پوست حیوانات |
| composite | مادهی مرکب | ترکیب چند ماده |
| لغت | معنی | نکته |
|---|---|---|
| dome | گنبد | سقف نیمکروی |
| palace | کاخ | محل زندگی پادشاه |
| fort / castle | دژ / قلعه | fort نظامیتر است |
| glasshouse | گلخانه | معادل greenhouse |
| pyramid | هرم | مثل اهرام مصر |
| log cabin | کلبهی چوبی | از تنهی درخت ساخته میشود |
| lighthouse | فانوس دریایی | کنار ساحل برای راهنمایی کشتی |
| hut | کلبه یا کومه | ساختمان ساده و کوچک |
| skyscraper | آسمانخراش | ساختمان بلند |
| sculpture | مجسمه | اثر هنری سهبعدی |
خانوادهی کلمه: شکل درست را بنویس
در تکمیل یادداشت، جای خالی اغلب یک شکل مشخص از کلمه میخواهد. اگر polluted بشنوی ولی جای خالی اسم بخواهد، باید pollution بنویسی. جدول زیر خانوادهی چند لغت پرتکرار را نشان میدهد:
| فعل | اسم | صفت |
|---|---|---|
| pollute | pollution / pollutant | polluted |
| contaminate | contamination | contaminated |
| erode | erosion | eroded |
| preserve | preservation | preserved |
| renew | renewal | renewable |
| sustain | sustainability | sustainable |
| threaten | threat | threatened |
| survive | survival | surviving |
| migrate | migration | migratory |
| deforest | deforestation | deforested |
قبل از نوشتن هر پاسخ در جای خالی، دور و برش را نگاه کن: اگر بعد از the یا a میآید، اسم بگذار؛ اگر قبل از اسم است، صفت. گوش دادن به لغت و نوشتن شکل دستوری درست، دو مهارت جدا هستند.
عبارتهای راهنمای سخنرانی
سخنرانها ساختار سخنرانی را با عبارتهای ثابت نشان میدهند. اگر این عبارتها را بشناسی، میدانی پاسخ بعدی کجا میآید:
| عبارت | معنی | کارکرد |
|---|---|---|
| To begin with / Firstly | برای شروع / اول | شروع اولین نکته |
| Moving on to... | به سراغ ... میرویم | رفتن به نکتهی بعدی |
| For instance / For example | برای مثال | مثال در راه است |
| In contrast / Whereas | در مقابل | مقایسه یا تضاد |
| As a result / Consequently | در نتیجه | پیامد یک علت |
| However | با این حال | نکتهی مخالف یا مشکل |
| To sum up / In conclusion | بهطور خلاصه / در نتیجه | جمعبندی نهایی |
نمونهی بخشی از یک سخنرانی و تحلیل
برای تمرین، این بخش کوتاه را بخوان (متن را برای آموزش نوشتهایم). فرض کن باید این یادداشت را کامل کنی: ریشهی درختها ← جلوگیری از ___؛ جذب ___؛ حذف درختها برای ___؛ محافظت ← ___.
Today I'd like to talk about mangrove forests, which grow along tropical coasts. Firstly, their roots slow down the waves, so they protect the coast from erosion. Secondly, they absorb carbon dioxide, which helps reduce the greenhouse effect.
امروز میخواهم دربارهی جنگلهای مانگرو صحبت کنم که در سواحل گرمسیری رشد میکنند. اول، ریشههایشان موجها را کند میکند و ساحل را از فرسایش حفظ میکند. دوم، دیاکسید کربن جذب میکنند که به کاهش اثر گلخانهای کمک میکند.
However, in many regions the trees have been cleared to make room for shrimp farms. To sum up, protecting them is a cheap and effective form of coastal defence.
با این حال، در بسیاری از مناطق درختها را قطع کردهاند تا برای مزارع میگو جا باز شود. جمعبندی: حفاظت از آنها روشی ارزان و مؤثر برای دفاع از ساحل است.
| جای خالی | پاسخ درست | نکته |
|---|---|---|
| roots protect the coast from ___ | erosion | املای -sion؛ سیگنال Firstly |
| they absorb ___ | carbon dioxide | دو کلمه؛ از عبارت ثابت |
| cleared for ___ | shrimp farms | سیگنال However مشکل را معرفی میکند |
| a ___ and effective defence | cheap | سیگنال To sum up جمعبندی است |
چطور واژگان سکشن ۴ را تمرین کنیم؟
۱. لغت را با خانوادهاش یاد بگیر. هر فعل را با اسم و صفتش بنویس، نه تنها.
۲. سخنرانی کوتاه بشنو و یادداشت بردار. تکنیک کامل را در یادداشتبرداری برای لیسنینگ ببین.
۳. مترادفها را کنار هم بگذار. rise با increase یا climb؛ damage با harm. تکنیک پارافریز کمکت میکند.
۴. املا را جدا تمرین کن. لغتهای دراز مثل desertification و deforestation را از حفظ بنویس.
۵. بعد از هر تست اشتباهها را طبقهبندی کن. ببین لغت را نمیدانستی، صدایش را نشناختی یا شکلش را غلط نوشتی؛ تحلیل ریدینگ و لیسنینگ روش کامل این کار است.
تمرین سکشن ۴
خودت را محک بزن
- Which is correct? one specie / one species
- The sea is rising because of global ___. (warm / warming)
- Noun form of 'erode':
- Plural of 'leaf':
- Which is the American spelling? aluminium / aluminum
مشاهده پاسخها
- one species — species مفرد هم دارد.
- warming — بعد از global اسم مصدری میآید.
- erosion — با -sion نوشته میشود.
- leaves — نه leafs.
- aluminum — شکل آمریکایی است.
جمعبندی
لغتهای محیط زیست در سکشن ۴ ترسناکاند چون طولانیاند، اما ساختارشان قابل پیشبینی است. شش گروه را دستهای یاد بگیر، شکلهای دستوری هر لغت را بشناس، عبارتهای راهنمای سخنرانی را دنبال کن و املا را از حفظ بنویس. برای مکمل، لغات سکشن ۳ گفتوگوی دانشگاهی را پوشش میدهد.
پرسشهای متداول
سکشن ۴ لیسنینگ آیلتس چه موضوعهایی دارد؟
سکشن ۴ یک سخنرانی دانشگاهی تکگوینده است. موضوع میتواند محیط زیست، زیستشناسی، جغرافیا، تاریخ، معماری یا رشتهای دیگر باشد و صدا فقط یکبار پخش میشود.
برای موضوعهای علمی سکشن ۴ باید دانش تخصصی داشته باشم؟
نه. آزمون طوری طراحی شده که دانش تخصصی لازم نباشد. اما باید لغتهای عمومی علمی، ساختار سخنرانی و مترادفها را بشناسی و بتوانی جزئیات را دنبال کنی.
در جای خالی سکشن ۴ اسم بنویسم یا صفت؟
نوع کلمه را از دستور جملهی اطراف جای خالی تشخیص بده. اگر بعد از the یا a میآید، احتمالاً اسم میخواهد؛ اگر قبل از اسم است، احتمالاً صفت. حتی اگر polluted را شنیدی، ممکن است جای خالی pollution بخواهد.
species مفرد است یا جمع؟
هر دو. Species هم مفرد است و هم جمع، مثل a species و two species. شکل specie املای غلط است و پاسخ را رد میکند.
aluminium بنویسم یا aluminum؟
هر دو پذیرفتهاند؛ aluminium بریتانیایی و aluminum آمریکایی است. مهم این است که املا را کامل بنویسی و در سراسر پاسخنامه یکنواخت بمانی.





